Cổng thông tin điện tử huyện Giồng Riềng

HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN

Xem với cỡ chữAA

Một số kinh nghiệm trong công tác thẩm tra văn bản trình kỳ họp của các Ban HĐND huyện

(14:20 | 17/11/2020)

Tại khoản 4, Điều 6, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, quy định rõ: “Ban của Hội đồng nhân dân là cơ quan của Hội đồng nhân dân, có nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình Hội đồng nhân dân”. Bên cạnh đó, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 cũng quy định: “Dự thảo nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã phải được Ban HĐND cùng cấp thẩm tra trước khi trình HĐND”.

Từ quy định trên cho thấy, việc thẩm tra, đánh giá các báo cáo, tờ trình,... được trình tại kỳ họp HĐND huyện là nhiệm vụ quan trọng của các Ban HĐND huyện. Thẩm tra, đánh giá các báo cáo, tờ trình là nhằm xem xét tính khoa học, tính chính xác, tính hợp lý, hợp pháp, tính khả thi của các vấn đề trong báo cáo của UBND huyện, các ngành tư pháp trình HĐND huyện; là cơ sở giúp đại biểu HĐND huyện có thêm thông tin, thấy được những vấn đề cần tập trung để thảo luận và quyết định, góp phần đảm bảo cho Nghị quyết của HĐND huyện phát huy được tính hiệu lực, hiệu quả, đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện.

Với chức năng thẩm tra các báo cáo, tờ trình,... trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh và các báo cáo của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Chi cục Thi hành án dân sự. Thời gian qua, công tác thẩm tra báo cáo, tờ trình,... của các Ban HĐND huyện luôn đảm bảo đúng quy định của pháp luật, hiệu quả; chất lượng báo cáo thẩm tra tại kỳ họp ngày càng được nâng lên, các báo cáo thẩm tra đã đánh giá, phân tích những mặt còn tồn tại, hạn chế, chỉ ra được những nguyên nhân và đề xuất, kiến nghị cụ thể, thể hiện được chính kiến và có tính phản biện, làm cơ sở để các đại biểu thảo luận, xem xét các vấn đề về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh của huyện.

Trên cơ sở phân công của Thường trực HĐND huyện, các Ban đã triển khai việc xây dựng kế hoạch thẩm tra, phối hợp giữa Ban với các cơ quan chuyên môn và cơ quan soạn thảo. Từ đó, đã giúp Ban tiếp cận được thông tin sớm, chủ động về kế hoạch, thời gian xây dựng báo cáo thẩm tra. Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Ban đã chủ động yêu cầu UBND huyện và các cơ quan liên quan gửi báo cáo, tờ trình,... đảm bảo thời gian để Ban triển khai các hoạt động thẩm tra, có cơ sở nghiên cứu tài liệu kỹ lưỡng và thấu đáo.

Trên cơ sở nội dung của báo cáo, tờ trình,... Tr­ưởng các Ban phân công nhiệm vụ cho từng thành viên, yêu cầu nghiên cứu báo cáo, tờ trình,... và các tài liệu có liên quan. Thành viên Ban phải chịu trách nhiệm trư­ớc tập thể Ban về công việc đ­ược giao. Trong quá trình thẩm tra, các Ban nêu lên được những vấn đề bức xúc, có tính phản biện cao, giúp HĐND huyện có những quyết định đúng đắn, mang tính khả thi; quá trình thẩm tra các Ban đi sâu phân tích những vấn đề trọng tâm để HĐND tập trung thảo luận, cân nhắc, chú trọng làm rõ những khả năng và điều kiện để triển khai thực hiện Nghị quyết trong thực tiễn. Từ kiến nghị của các Ban, các phiên thảo luận tổ, thảo luận tại hội trường và hoạt động chất vấn được các đại biểu tích cực tham gia và có kết quả thiết thực, góp phần giúp đại biểu có cơ sở để thảo luận, xem xét tính hợp pháp và tính khả thi của các báo cáo, tờ trình,... tại kỳ họp.

Để đạt được những kết quả trên, quá trình thẩm tra văn bản, các Ban đã tập trung xem xét những nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất, về tính hợp pháp: Đối chiếu nội dung dự thảo với các quy định của Hiến pháp, luật để xem xét nội dung đảm bảo không trái với những quy định của Hiến pháp, luật và không trái với thẩm quyền của HĐND được phân cấp ban hành nghị quyết.

Thứ hai, đảm bảo tính trung thực: Các thông tin đảm bảo thông tin khách quan, chính xác, đầy đủ không mâu thuẫn với các thông tin ở các văn bản do cơ quan cùng cấp đã ban hành.

Thứ ba, về hình thức của văn bản phải phù hợp với quy định hiện hành: Văn bản có cấu trúc hợp lý, ngôn ngữ trong sáng, trình bày logic, chặt chẽ. Khi thẩm tra, các Ban yêu cầu các cơ quan liên quan cung cấp tài liệu và trình bày các vấn đề cần thiết liên quan nội dung thẩm tra văn bản, các nguồn thông tin phải trung thực, khách quan.

Thứ tư, các phiên họp thẩm tra của Ban luôn tiến hành theo đúng trình tự qui định: Các Ban dành thời gian cho việc thảo luận của các thành viên, đánh giá nội dung văn bản và trao đổi thẳng thắn, cởi mở giữa các thành viên Ban với đại diện cơ quan trình. Kết quả thẩm tra được thể hiện bằng báo cáo thẩm tra của Ban sẽ trình tại kỳ họp của HĐND huyện. Báo cáo nêu bật được các nội dung được và chưa được của dự thảo; đồng thời, đưa ra các kiến nghị cụ thể của Ban đối với các nội dung đã thẩm tra; trong đó nêu rõ những điểm nào còn có ý kiến khác nhau, điểm nào có thể chấp nhận để thông qua, điểm nào cần tiếp tục thảo luận để bổ sung hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện công tác thẩm tra các báo cáo, tờ trình,... của UBND và ngành tư pháp huyện trình tại kỳ họp HĐND huyện còn gặp không ít những khó khăn, hạn chế, đó là:

Một số văn bản của UBND huyện gửi về Thường trực HĐND huyện còn chậm so với yêu cầu, đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác thẩm tra của các Ban. Đa số các thành viên của Ban hoạt động kiêm nhiệm, chỉ có Phó Ban chuyên trách, các thành viên của Ban đa số lại giữ chức vụ lãnh đạo ở các cơ quan nên chưa dành nhiều thời gian cho hoạt động giám sát, thẩm tra.

Chất lượng một số báo cáo thẩm tra còn hạn chế, tính phản biện chưa cao, trong đó có nguyên nhân do công tác chuẩn bị của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND đôi khi chưa kịp thời, gửi báo cáo chậm nên các thành viên Ban ít có nhiều thời gian để nghiên cứu, phân tích sâu, phát hiện những vấn đề còn tồn tại làm ảnh hưởng đến chất lượng thẩm tra của Ban.

Để việc thẩm tra báo cáo, tờ trình,... của các Ban tiếp tục phát huy hiệu quả, đảm bảo chất lượng, mang tính phản biện cao, cần quan tâm tới một số nội dung cơ bản sau:

Một là , Thường trực HĐND huyện sớm phân công nhiệm vụ thẩm tra cho các Ban HĐND ngay sau họp liên tịch thống nhất nội dung, chương trình kỳ họp. Lãnh đạo các Ban HĐND trên cơ sở chức năng nhiệm vụ và nội dung phân công thẩm tra, xây dựng kế hoạch tổ chức thẩm tra và phân công thành viên trong Ban nghiên cứu. Các Ban HĐND cần tổ chức khảo sát để nắm tình hình về những nội dung liên quan đến thẩm tra. Thực hiện được nội dung này giúp Thường trực HĐND, các ban HĐND hoàn toàn chủ động tham gia ngay từ đầu quá trình xây dựng dự thảo nghị quyết góp phần nâng cao chất lượng các báo cáo thẩm tra và vai trò quyết định của HĐND.

Hai là, lãnh đạo các Ban cần tham dự đầy đủ các hội nghị của Huyện ủy, các cuộc họp của UBND để kịp thời nắm bắt thông tin, thống nhất quan điểm chỉ đạo, góp phần định hướng trong các hoạt động thẩm tra của Ban về những nội dung có liên quan. Đây là điều kiện đầu tiên, tạo tiền đề cho công tác thẩm tra có chất lượng. Ba là, các báo cáo, tờ trình,... phải được gửi cho Thường trực HĐND và các Ban HĐND huyện đúng thời gian. Đồng thời, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, tăng cường khảo sát, giám sát của các Ban để nắm thông tin phục vụ công tác thẩm tra           

Bốn là , tổ chức thẩm tra kỹ lưỡng và xây dựng báo cáo thẩm tra chất lượng. Thành phần mời dự họp thẩm tra chính thức, ngoài thành viên Ban, lãnh đạo Ban mời Thường trực HĐND huyện, lãnh đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, lãnh đạo Văn phòng HĐND và UBND huyện, đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan tham dự.

Trong quá trình tổ chức hội nghị thẩm tra, thành viên các Ban phải nêu được những vấn đề bất hợp lý, không khả thi, trái quy định pháp luật trong dự thảo nghị quyết. Nội dung báo cáo thẩm tra cần nêu sự phù hợp của nội dung dự thảo nghị quyết với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tình hình phát triển kinh tế  xã hội của huyện; nêu tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo nghị quyết với hệ thống pháp luật hiện hành; gợi mở những vấn đề HĐND cần thảo luận, làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau để cung cấp thông tin cho đại biểu xem xét, thảo luận và đề xuất được nhiều giải pháp làm cơ sở cho HĐND quyết nghị. Báo cáo thẩm tra phải nêu rõ ý kiến đánh giá của Ban về những vấn đề được Ban nhất trí, không nhất trí, còn có ý kiến khác nhau và những kiến nghị sửa đổi, bổ sung...

Năm là, thành viên của các Ban đảm bảo năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, có kinh nghiệm thực tiễn, có trách nhiệm, thẳng thắn đóng góp ý kiến vào các văn bản và điều kiện hoạt động để góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ chung của Ban. Đồng thời, thành viên các Ban thường xuyên được tập huấn nghiệp vụ để nâng cao năng lực và kỹ năng thẩm tra của các Ban HĐND.

Sáu là, sau thẩm tra, các Ban HĐND huyện tổng hợp những vấn đề còn ý kiến khác nhau giữa báo cáo, dự thảo nghị quyết với báo cáo thẩm tra, báo cáo Thường trực HĐND tỉnh xem xét, quyết định. Thường trực HĐND huyện chủ trì tổ chức cuộc họp để thảo luận, thống nhất với UBND huyện về những vấn đề còn có ý kiến khác nhau giữa báo cáo thẩm tra của các Ban với cơ quan trình dự thảo nghị quyết, báo cáo./.

Võ Văn Nhiên Em - VP.HĐND-UBND huyện